Kim jesteśmy

O luteranizmie

Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP jest częścią świętego, powszechnego i apostolskiego Kościoła, który został założony przez Jezusa Chrystusa w dniu zesłania Ducha Świętego. Jest również spadkobiercą wielowiekowej tradycji zapoczątkowanej przez ks. dra Marcina Lutra w 1517r., kiedy to przybił na drzwiach Kościoła zamkowego w Wittemberdze 95 tez. Jego poglądy, które szybko zakorzeniły się w zachodniej europie dotarły także do Polski. Również tu zostały ciepło przyjęte i mimo oporu i utrudnień ze strony władzy królewskiej zaczęły powstawać parafie ewangelickie w Wielkopolsce, na Pomorzu, Kujawach, Mazurach i Śląsku.

Od samego początku nabożeństwa odprawiane były w języku narodowym. Wzmożona działalność ewangelików zaowocowała powstaniem bogatej literatury religijnej w języku polskim: tłumaczenia Pisma Świętego, kancjonały – śpiewniki, postylle – zbiory kazań, katechizmy. Reformacja szczególnie dobrze rozwijała się wśród mieszczan i chłopstwa zachodniej Polski, a także Polaków mieszkających poza granicami kraju. Do okresu zaborów przetrwało niewiele zborów, tworzą się jednak nowe zakładane przez kolonistów, szukających lepszych warunków do życia. Szybko ulegają oni polonizacji i biorą czynny udział w życiu politycznym i kulturalnym kraju.

Obecnie w skład naszego Kościoła wchodzą parafie o bardzo zróżnicowanej historii, tradycjach i zwyczajach. Związane jest to z tym iż wywodzą się z terenów różnych zaborów i struktur kościelnych. Jednakże wspólną ich cechą jest wpływ Pisma Świętego jako jedynego źródła prawd wiary. Ma ono wielkie znaczenie w życiu całej wspólnoty jak i pojedynczych jej członków. W przeszłości pozwalało to przetrwać czasy kontrreformacji na Śląsku w XVII i XVIII wieku, kiedy to ewangelikom odbierano kościoły, szkoły i majątki parafii. Na skutek prześladowań i zakazu odprawiania nabożeństw, wierni spotykali się w prywatnych domach i tam studiowali Biblie. Pozwoliło to im zachować wiarę oraz tożsamość ewangelicką, które stanowiły pociechę i moc w oczekiwaniu na lepsze czasy.

Niezwykle trudnym okresem dla polskich ewangelików była II wojna światowa, podczas, której życie straciło wielu zasłużonych dla Kościoła i Kraju księży jak i inteligencji ewangelickiej, wśród nich znalazł się także Biskup Kościoła ks. Juliusz Bursche. Los ten nie ominął także poznańskiej Parafii, ówczesny proboszcz ks. Gustaw Manitius poniósł męczeńską .śmierć w nocy z 28 na 29 stycznia 1940r.  Parafia została zlikwidowana przez okupantów, a jej majątek rozkradziono.

Po 1945r. Kościół odradza się ponownie do życia, próbując sprostać trudnemu zadaniu zjednoczenia wiernych z różnych terenów i struktur kościelnych. Oprócz Śląska Cieszyńskiego, diecezje przyjmują charakter diasporalny. Parafie są często bardzo oddalone od siebie skupiając niewielu wiernych. Obecnie dzięki wzmożonym wysiłkom duszpasterzy i członków parafii odzyskują one swój blask, przyciągając do siebie coraz większą liczbę wiernych. Nierzadko są one miejscem wielu inicjatyw, koncertów i spotkań. Co roku Kościoły Ewangelickie stają się także miejscem modlitw o jedność Chrześcijan. Mają one na celu faktu podkreślenie, że naszym wspólnym celem jest głoszenie Ewangelii o Zmartwychwstałym Chrystusie.

Zasady wiary Kościoła luterańskiego

Naukę Kościoła Ewangelickiego można streścić w 4 pryncypiach luteranizmu.

Ich autorem jest reformator ks. dr Marcin Luter.

Sola Scriptura

Jedynie PISMO

Reformacja wezwała Kościół do powrotu do Pisma Świętego. Zasada sola scriptura oznacza, że jedynym źródłem wiary i życia każdego chrześcijanina powinna być Biblia. Wiary i życia nie może bowiem kształtować tradycja, czy ludzkie dogmaty. Wiara wyrasta jedynie ze Słowa Bożego i przez to Słowo jest w nas kształtowana i rodzi nowe życie. Dlatego też to, co jest nie zgodne ze Słowem Bożym musi być odrzucone i usunięte z życia świadomie wierzącego człowieka. Chrześcijanin nie powinien iść w życiu wiary za głosem zwiastowania, które nie wypływa jedynie z Pisma Świętego. Słowa Biblii uczą nas: „Całe Pismo przez Boga jest natchnione i pożyteczne do nauki, do wykrywania błędów, do poprawy, do wychowywania w sprawiedliwości” (2 Tm 3,16).

Solus Christus

Jedynie CHRYSTUS

To za sprawą Reformacji udało się w oparciu o Biblię przywrócić właściwe miejsce w życiu wiary Synowi Bożemu – Jezusowi Chrystusowi. Ta szczególna zasada: solus Christus oznacza, że jedynym Zbawicielem świata; Panem życia i śmierci, jedynym i prawdziwym pośrednikiem między Bogiem Ojcem a człowiekiem jest Jezus Chrystus. Jedynie On powinien być przedmiotem wszelkiego uwielbienia i czci. Hasło – jedynie Chrystus – wyklucza na podstawie Pisma Świętego pośrednictwo Marii Panny i świętych na drodze zbawienia człowieka. Marię należy stawiać za wzór bogobojnego życia, otaczać szacunkiem, lecz modlić się należy jedynie do Boga przez Jezusa Chrystusa. Wszelkie modlitwy za pośrednictwem świętych ujmują czci należnej Jezusowi Chrystusowi. Jedynie w Chrystusie Bóg spotyka się osobiście z człowiekiem. Tylko przez Chrystusa i w Chrystusie dokonuje się odpuszczenie grzechów i zbawienie. Wierzymy, że ” jeden jest Bóg, jeden też pośrednik między Bogiem a ludźmi, człowiek Chrystus Jezus” (1 Tm 2,5).

Sola Verbo

Jedynie SŁOWO

Reformacja na podstawie Pisma Świętego uznała Słowo Boże za jedyne źródło zbawienia człowieka. Zasada sola verbo – jedynie Słowo, oznacza, że dokonane na krzyżu Golgoty zbawienie przez Jezusa Chrystusa udzielane jest nam przez Słowo Boże. Bóg w swoje Słowo włożył moc zbawienia wierzącego człowieka. Dobro ofiary krzyżowej dokonanej raz na zawsze przez Chrystusa, staje się udziałem wszystkich tych, którzy z wiarą słuchają i przyjmują do swego życia Słowa Boga i używają sakramentów zgodnie z nauką samego Chrystusa. Jedynie Duch Święty – trzecia osoba Boga; przez Słowo Zakonu daje poznanie grzechu, świadomości śmierci i mocy oddziaływania szatana na ludzkie życie. Przez wiarę Słowo Ewangelii budzi wiarę w moc Chrystusowego krzyża i Jego zwycięstwo nad moim grzechem, śmiercią i szatanem.
Kościół posiada dwa sakramenty ustanowione przez Jezusa Chrystusa: Chrzest i Wieczerzę Pańską. Są one widzialną formą Bożego Słowa. Związane są z obietnicą zbawienia. Jako znaki łaski Bożej, są środkami, przez które skutecznie działa Syn Boży. Przez osobistą wiarę przyjmowane są dary łaski Bożej. Dlatego: „Przyjmijcie z łagodnością wszczepione w was Słowo, które może zbawić dusze wasze” (Jk 1,21).

Sola gratia, Sola fide

Jedynie ŁASKA, Jedynie WIARA

Reformacja wyrosła z poznania, że człowiek zostaje usprawiedliwiony przez Boga ze swoich grzechów jedynie z łaski; dzięki zasłudze krzyżowej Jezusa Chrystusa przez wiarę. Zasada sola gratia i sola fide oznacza, że łaska Boża wyprzedza wszelkie ludzkie działanie i chęci; a pobożne praktyki kościelne, dobre uczynki nie dadzą nam zbawienia. Uczynił to Chrystus przez swoją śmierć na krzyżu Golgoty. Wiara moja nie jest zasługą przed Bogiem. Rodzi się ona i wyrasta ze Słowa Bożego i przez nią człowiek przyswaja sobie dar usprawiedliwienia. Tylko Bóg przyobleka wierzącego w szatę Chrystusowej sprawiedliwości i świętości. Dobre uczynki są naszą chrześcijańską powinnością. Uczynki wyrastają z wiary, która jest czynna w miłości do Boga i bliźniego, i świadczą o jej szczerości i autentyczności. Jedynie w Chrystusie wiara może przynosić owoce w życiu codziennym. „Albowiem łaską zbawieni jesteśmy przez wiarę, i to nie z was: Boży to dar, nie z uczynków, aby się kto nie chlubił” (Ef 2,8-9).

Sakramenty

Ks. dr Marcin Luter w oparciu o Pismo Święte zrewidował katolicką naukę o Sakramentach. Z definicji jest to bowiem święta czynność, która została ustanowiona przez Jezusa Chrystusa. Pod postacią widzialnych znaków złączonych ze Słowem zawarta jest w nich obietnica Bożej Łaski. Na tej podstawie wittenberski reformator ograniczył liczbę sakramentów z siedmiu na dwa: Chrztu Św. oraz Wieczerzy Pańskiej (Eucharystii).

Chrzest

Poprzez Sakrament Chrztu Św. człowiek zostaje włączony w społeczność chrześcijan, staje się dzieckiem Bożym. Zyskuje także odpuszczenie grzechów i obietnicę przyszłego Zbawienia.  Jezus mówi: ” Kto uwierzy i ochrzczony zostanie, będzie zbawiony, ale kto nie uwierzy, będzie potępiony. ” (Mk 16,16)

Chrzest Św. został on ustanowiony przez Pana Jezusa w słowach: ” Dana mi jest wszelka moc na niebie i na ziemi. Idźcie tedy i czyńcie uczniami wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego, ucząc je przestrzegać wszystkiego, co wam przykazałem. A oto Ja jestem z wami po wszystkie dni aż do skończenia świata. (Mt 28,16b-20)

Znakiem Chrztu jest woda. Wyraża ona oczyszczenie jakiego dostępuje człowiek. W wodzie „topimy” nasze grzechy, starego człowieka. Jednocześnie wynurzamy się jako nowy obmyty człowiek. „Pogrzebani tedy jesteśmy wraz z nim przez chrzest w śmierć, abyśmy jak Chrystus wskrzeszony został z martwych przez chwałę Ojca, tak i my nowe życie prowadzili”.(Rzym. 6, 4) Tak więc Chrzest nie uwalnia człowieka od grzechu, ale otwiera go na działanie Bożej łaski. Życie chrześcijanina jest więc dlatego nieustanną walką pomiędzy „starym”, a „nowym” człowiekiem. Jest więc pokutą. W rozumieniu ewangelickim pokuta jest przedłużeniem Chrztu, dlatego Marcin Luter nie widział konieczności wyodrębniania pokuty jako odrębnego sakramentu.

Kościół Ewangelicko-Augsburski uznaje Chrzest dzieci. Jest to dzieło Bożej łaski, w którym Bóg wyciąga do człowieka rękę. Pismo Święte mówi, że zbawiony będzie ten kto uwierzy i ochrzczony będzie. Nie oznacza to jednak, że wiara musi poprzedzać Chrzest. Jezus mówi aby chrzcić i nauczać (Mat. 28, 19-20). Boża łaska wyprzedza wiarę człowieka. W Biblii znajdujemy wiele fragmentów, które wskazują na szczególne względy jakimi Jezus darzył dzieci. Także apostoł Paweł chrzcił całe rodziny, więc też i dzieci. Jednakże chrzczonemu dziecku musi towarzyszyć wiara Kościoła. Na tym polega rola rodziców, rodziców chrzestnych i całego zboru.

Wieczerza Pańska

Sakrament ten ustanowiony został przez Pana Jezusa w czasie Ostatniej Wieczerzy. Zgodnie ze słowami Zbawiciela ma być ona stale powtarzana. Z godnie z ewangelicznym zapisem udzielana jest ona za każdym razem pod dwiema postaciami: chleba i wina. W naszej Parafii można przyjmować Komunię zarówno ze wspólnego kielicha jak i jednorazowych kubeczków oraz poprzez zanurzenie w winie opłatka. Zmianę tę wprowadzone ze względu na duże zagrożenie epidemią grypy.

Na podstawie nauki o wszechobecności Chrystusa wierzymy, że Sakrament Komunii nie jest tylko pamiątką, ale prawdziwym Ciałem i Krwią Jezusa. A więc udzielany jest realnie i substancjalnie. Poprzez działanie Słowa Bożego jest on obecny „w”, „z” i „pod” postacią chleba i wina. Jest to nauka o konsubstancjacji. Ewangelicy odrzucają naukę katolicką o transubstancjacji czyli przeistoczeniu (przemianie) elementów w ciało i krew. Nie zgadzają się także z kultem hostii. Komunikanty pozostają bowiem Ciałem i Krwią Chrystusa jedynie gdy złączone są Słowami ustanowienia.

Wierzymy, że poprzez przyjmowanie Sakramentu Komunii Św. odnawiamy i umacniamy wspólnotę z Bogiem, która została osłabiona poprzez nasz grzech. Stajemy się uczestnikami krzyżowej ofiary Jezusa Chrystusa zyskując odpuszczenie grzechów i obietnicę zbawienia. Wieczerza Pańska jest także umocnieniem wspólnoty ze wszystkimi wierzącymi.

Do Stołu Pańskiego należy przystępować z wiarą, świadomie, godnie i z należytym szacunkiem.  Ci, którzy lekceważą Sakrament działają na swoją szkodę.

Sakrament Wieczerzy Pańskiej w Kościele Ewangelickim może przyjmować każdy chrześcijanin bez względu na przynależność wyznaniową, jeśli nie stoi to w sprzeczności z jego sumieniem.

Spowiedź

Spowiedź jest niezbędna przed przystąpieniem do Sakramentu Wieczerzy Pańskiej.  Jest jednak czymś samodzielnym i niezależnym. Spowiedź służy oczyszczeniu duszy człowieka z jego grzechów. Jezus Chrystus poprzez apostoła Piotra pozostawił chrześcijanom prawo odpuszczania grzechów (Jan 20,23). Nie czynią tego jednak w swoim imieniu a w imieniu Jezusa Chrystusa. Kościół Ewangelicki naucza, że nie jest konieczne wymienianie wszystkich grzechów, ponieważ nikt nie zna wszystkich swoich występków.

Wyróżniamy trzy typy spowiedzi:

Powszechna

w czasie nabożeństwa wszyscy wierni wyznają swoje grzechy przed Bogiem, uzyskując rozgrzeszenie od Księdza

Osobista

w formie rozmowy duszpasterskiej dla tych, którzy wyjątkowo tego potrzebują

Codzienna

podczas codziennej osobistej modlitwy

Istota Kościoła

W rozumieniu ewangelików Kościół jest tam gdzie zwiastuje się Ewangelię i sprawuje Sakramenty. Kościół jest zgromadzeniem wierzących i społecznością świętych. Jego celem jest pozyskiwanie ludzi dla Jezusa Chrystusa w mocy Ducha Św. Głową Kościoła jest tylko i wyłącznie Pan Jezus. Wszystkie zasady wiary oparte są jedynie na Piśmie Świętym, a nie tradycji kościelnej. Ewangelicy nie uznają zwierzchności Papieża, choć oczywiście darzą go szacunkiem należnym głowie Państwa oraz Kościoła rzymskokatolickiego. Kościoły ewangelickie są Kościołami krajowymi, niezależnymi od zewnętrznych struktur. Zgodnie z nauczaniem Nowego Testamentu, mówimy w Kościele ewangelickim o „powszechnym kapłaństwie”. Oznacza ono, że każdy członek Kościoła wedle powierzonych mu talentów jest odpowiedzialny za głoszenie Ewangelii. Każdy chrześcijanin powinien składać swoim życiem świadectwo wiary i poprzez to być przykładem dla swojego otoczenia. Świeccy są współodpowiedzialny za losy Kościoła i powołani do prowadzenia go na wszystkich szczeblach władzy. Kościół ewangelicki nie uznaje kapłaństwa hierarchicznego. Rozróżnia jednak zgodnie z nauczaniem Biblii trzy rodzaje tego samego urzędu (diakon, prezbiter-ksiądz, biskup). Ksiądz jest sługą Słowa Bożego wybranym spośród członków zboru poprzez nałożenie rąk i modlitwę. Jego zadanie polega na zwiastowaniu Ewangelii i sprawowaniu Sakramentów.

Ewangelicy rozumieją sukcesję apostolską jako:

  • sukcesję wiary – trwanie w nauczaniu Apostołów i Kościoła
  • sukcesję urzędu apostolskiego – przekazywaną przez modlitwę i nałożenie rąk na kolejnych biskupów i prezbiterów
Wszyscy Biskupi Kościoła Ewangelickiego w Polsce posiadają sukcesję apostolską.

Luterańskie nabożeństwo

Istotę ewangelickiego nabożeństwa określił Marcin Luter w kazaniu wygłoszonym w trakcie poświęcenia kościoła zamkowego w Torgawie w 1544r. słowami „…aby tu sam Pan Chrystus przemawiał do nas w Słowie Swoim świętym, a my abyśmy z Nim mówili przez modlitwę, psalmy i pieśni pochwalne”. Liturgia luterańska od XVI w. prowadzona jest w języku narodowym. W Kościele Ewangelicko-Augsburskim nie odprawia się Mszy. Msza bowiem jest powtórzeniem bezkrwawej ofiary Chrystusa na krzyżu. Ewangelicy wierzą, że ofiara Golgoty była jednorazowa i w pełni wystarczająca.

Najważniejszymi elementami nabożeństwa są:

  • Kazanie – zwiastowanie Słowa Bożego
  • Komunia Św.
Nabożeństwo prowadzone jest według porządku, który można znaleźć w Śpiewniku Ewangelickim. Znajdują się tam także pieśni oraz introity (psalmy) śpiewane podczas nabożeństwa. W naszym kościele każdy może skorzystać ze śpiewników, które wyłożone są na półkach przy wejściu do kościoła.

Stroje liturgiczne

Zarówno stroje liturgiczne jak i wyposażenie świątyni, luteranizm uważa za tzw. „adiafora” tzn. „rzeczy nieistotne”. Stąd istnieje w tych sprawach w luteranizmie światowym wielka różnorodność, co stwarza bogactwo form liturgicznych. Od czarnej profesorskiej togi z befką (Niemcy i niektóre kraje Europy Środkowej), poprzez komże, albę i stułę w kolorze liturgicznym, a także ornat, kapa, mitra i pastorał (kraje skandynawskie, kraje nadbałtyckie, Kanada, Ameryka, Australia, Afryka, Indie). Na takie bogactwo form liturgicznych zezwalają księgi symboliczne. Dlatego od początku światowy luteranizm reprezentuje takie liturgiczne bogactwo form i „jedność w różnorodności.”. Pragmatyka Służbowa z dnia 28 listopada 1999 r., dopuszcza dla duchownych luterańskich w Polsce trzy alternatywne stroje liturgiczne:
Czarna toga z białą befką i biret

używane od roku 1811 na mocy dekretu króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III najpierw w Prusach, a później i w innych krajach)

Biała komża

tzw. „alba silesiana” czyli „alba śląska” zakładana na czarną togę (komża używana jest od czasów Reformacji w Księstwie Cieszyńskim, oraz w formie białej „rokiety” na Słowacji i na południu Niemiec (Württemberg)

Biała (kremowa, jasna) alba

Sięgająca do kostek, kroju skandynawskiego, ze stułą w kolorze liturgicznym odpowiadającym niedzieli lub świętu roku kościelnego (stuła oznacza urząd Kościoła).

Rzeczy ostateczne

Za rzeczy ostateczne uznajemy wszystko to co dzieje się z człowiekiem po śmierć, a więc zmartwychwstanie, sąd Boży i życie wieczne. Bóg chce aby wszyscy ludzie byli zbawieni. „Albowiem tak Bóg umiłował świat, że Syna swego jednorodzonego dał, aby każdy kto w niego wierzy nie zginął, ale miał żywot wieczny.” (Jan 3, 16) Warunkiem naszego zbawienia jest wiara, która objawia się w naszym życiu poprzez jej owoce. Kiedy Jezus ponownie przyjdzie na ziemię w pełni chwały i mocy wezwie wszystkich ludzi na sąd. Wtedy okaże się kto będzie zbawiony, a kto potępiony. „Kto słucha słowa mego i wierzy temu, który mię posłał, ma żywot wieczny i nie stanie przed sądem , lecz przeszedł z śmierci do żywota” (Jan 5, 24). Decyzja jaka zapadnie będzie ostateczna i nieodwołalna. Jezus powiedział: „I odejdą ci na kaźń wieczną, sprawiedliwi zaś do życia wiecznego” (Mat. 25, 46). Dlatego też Kościół ewangelicki odrzuca naukę o czyśćcu jako niebiblijną. Losy człowieka po śmierci uwarunkowane są przez jego wiarę na ziemi. Po śmierci jego los jest już przypieczętowany i nie można go odmienić. Powołani do Królestwa Niebieskiego będą żyć wiecznie w domu Boga Ojca.

Księgi Wyznaniowe Kościoła Luterańskiego

Księgi Wyznaniowe (Symboliczne) Kościoła Luterańskiego są wykładnią wiary Kościoła. Spisane przez Ojców Reformacji zawierają wykładnie Pisma Świętego. W żadnym wypadku nie stoją z Biblią na równi i podlegają jej osądowi. To świadectwo wiary Kościoła danej epoki. Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP uznaje wszystkie Księgi Symboliczne zebrane w 1580r. w Księdze Zgody:

  • Trzy starokościelne symbole wiary: Apostolskie, Nicejsko-Konstantynopolitańskie, Atanazjańskie
  • Mały Katechizm Marcina Lutra z 1529r.
  • Duży Katechizm Marcina Lutra z 1529r.
  • Konfesja Augsburska Filipa Melanchtona z 1530r.
  • Apologia (Obrona) Konfesji Augsburskiej Filipa Melanchtona z 1530r.
  • Artykuły Szmalkaldzkie Marcina Lutra wraz Traktatem o władzy i prymacie Papieża Filipa Melanchtona z 1537r.
  • Formuła Zgody 1577r.

Maria, kult świętych i relikwii

Zgodnie z udaleniami III Soboru Powszechnego w Efezie w 431r. Kościół nasz naucza, że Maria był bez wątpienia Matką Bożą. Z tego powodu też obdarza się ją szacunkiem i czcią jej należną. Jest ona wzorem i przykładem kobiety posłusznej i oddanej Bogu. Księgi Symboliczne Kościoła Luterańskiego nauczają, że Maria była: „…czystą, świętą Dziewicą…”, „… najgodniejszą najwyższej czci”. Ewangelicy nie mogą jednak zgodzić się na kult Matki Boskiej, który należny jest jedynie Trójjedynemu Bogu. Była ona jedynie człowiekiem. Nie może więc być uznana za pośredniczkę, współodkupicielkę czy orędowniczkę. Jedynym pośrednikiem pomiędzy Bogiem, a człowiekiem jest tylko Jezus Chrystus. Tak więc ewangelicy szanują Matkę Boską z uwagi na rolę jaką wypełniła. Nie może być ona jednak objęta czcią należną jedynie Bogu. Podobnie jest z kultem świętych. Kościół ewangelicki zna pojęcie „świętych” występujące w Nowym Testamencie. Odnosi się ono jednak do ludzi wierzących w Jezusa Chrystusa, których codzienne życie jest uświęcone wiarą i tchnieniem Ducha Świętego.Nie oznacza to wcale, że są bezgrzeszni czy w jakiś sposób lepsi od innych. Mówi natomiast jedynie tyle, że Bóg rozpoczął w nich dzieło uświęcenia. Artykuły Szmalkaldzkie mówią: „… nie potrzebujemy wzywania świętych, chociażby nawet była to rzecz cenna, jednak jest to rzeczą bardzo zgubną. Chociaż aniołowie w niebie, a święci na ziemi, a może także i w niebie, modlą się za nas (jak zresztą i Chrystus czyni), to jednak z tego nie wynika, iż mamy aniołów i świętych wzywać, uwielbiać i czynić jako patronów i orędowników …(….) Jest to bowiem bałwochwalstwo, gdyż taki zaszczyt przyznawać należy jedynie Bogu.” Ewangelicy nie uznają kultu świętych, a co za tym idzie kultu relikwii jako nauk niebiblijnych. Nie mogą być oni w żadnym wypadku uznani za pośredników bądź orędowników. Kościół nie ma prawa także decydować o tym kto może, a kto nie być świętym. Jest to sprawa wyłącznie Boga. Relikwie są jedynie przedmiotami, którym tym bardziej nie należy się żadna cześć. Jedynym pośrednikiem między Bogiem a ludźmi jest Jezus Chrystus. Tylko Jemu należy się cześć i chwała. Tylko do niego zanosić możemy nasze modlitwy i On wstawia się za nami u Boga Ojca. Wszystko inne przysłania nam Boga i uzurpuje sobie prawo do Jego chwały.

Struktura i organizacja

Naczelną władzą ustawodawczą Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP jest Synod, którego reprezentacją jest Rada Synodalna. Synod Kościoła jest wybierany w sposób demokratyczny z grona wszystkich duchowych i świeckich członków Synodów Diecezjalnych Kościoła. Synod Kościoła wybiera Biskupa Kościoła, który jest duchowym zwierzchnikiem Kościoła i z urzędu także Prezesem Konsystorza. Konsystorz jest naczelną władzą administracyjną Kościoła w Polsce i zarazem stanowi kierownictwo Kościoła.

Diecezje posiadają swoje synody, biskupów i rady. W diecezjach istnieją samodzielne parafie i podległe im filiały. Władzami Parafii są: Zgromadzenie Parafialne, Rada Parafialna, Proboszcz, można również ustanowić: Komitet Parafialny oraz Radę Filiału. Proboszcz i rada parafialna wybierana jest przez wszystkich pełnoletnich członków parafii.

ks. bp Jerzy SAMIEC
ks. bp Jerzy SAMIEC
Biskup Kościoła
ks. Waldemar PYTEL
ks. Waldemar PYTEL
Prezes Synodu

Róża Lutra

Róża obok jest herbem ks. Marcina Lutra. W liście z roku 1516 objaśnił On tę różę w następujący sposób: „Po pierwsze: w sercu o naturalnych kolorach (czerwonym) znajduje się czarny krzyż, aby zawsze pamiętał, że moja wiara w Ukrzyżowanego może mnie usprawiedliwić. Sprawiedliwy żyje z wiary, z wiary w Ukrzyżowanego. Serce spoczywa w środku w białej róży, która wskazuje na to, że wiara przynosi mi radość, pociechę i pokój, dlatego właśnie róża powinna być biała, a nie czerwona, gdyż kolor biały jest kolorem Duchów i wszystkich Aniołów. Taka róża spoczywa na błękitnym kolorze, kolorze przyszłej radości. Otacza ją złoty pierścień, gdyż taka sprawiedliwość w niebie trwać będzie wiecznie”.

Luteranie na świecie

Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP jest jednym z setek Kościołów Luterańskich na świecie. Każdy z nich jest samodzielną jednostką. Większość z nich zrzeszona jest w Światowej Federacji Luterańskiej. Liczba wiernych Kościołów członkowskich Światowej Federacji Luterańskiej w 2009 roku przekroczyła 70 milionów i wynosi obecnie ponad 70 mln 53 tys. osób. W porównaniu z rokiem 2008 nastąpił wzrost o 2,3% (czyli prawie 1,6 mln). W tym:

  • 37 mln 100 tys. luteran w Europie
  • 18,5 mln w Afryce
  • 837 tys. w Ameryce Południowej
  • 8,5 mln w Ameryce Północnej
  • 7,4 w Azji i Oceanii

Luteranie w Polsce

W skład Kościoła wchodzi sześć Diecezji:
Pomorsko – Wielkopolska, Katowicka, Mazurska, Warszawska, Wrocławska, Cieszyńska

Wierni – zapisani w parafiach: około 80.000
Parafie: 130
Filiały: 151
Kościoły: 189
Kaplice wolnostojące: 70
Kaplice w budynkach parafialnych: 80
Duchowni (biskupi, księża, diakoni): 173

Luteranie w dialogu

Kościół Ewangelicko – Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej od samego początku, tzn. od 1947 r. jest członkiem Światowej Federacji Luterańskiej w Genewie (ŚFL), od 1948 r. członkiem Światowej Rady Kościołów w Genewie (ŚRK) i Polskiej Rady Ekumenicznej (PRE). Jest także członkiem Konferencji Europejskich Kościołów w Genewie (KEK).

Znani ewangelicy

W polskim społeczeństwie do dziś pokutuje wiele stereotypów mówiących, że ewangelik nie jest prawdziwym Polakiem. Historia pokazuje jednak zupełnie coś innego. W dziejach naszego narodu było wielu wspaniałych ludzi, którzy przynależeli do Kościołów ewangelickich: luterańskiego i reformowanego. Ich życie, dzieła i spuścizna jaką  po sobie zostawili jest wspaniałym świadectwem ich ewangelickiej wiary oraz patriotyzmu. Poniżej prezentujemy kilka najbardziej znanych przedstawicieli polskiego ewangelicyzmu (luteranie i reformowani).

Mikołaj Rej z Nagłowic – poeta, polityk, teolog epoki Renesansu.
Jan Kochanowski (1530-1584) – poeta renesansowy, sekretarz królewski.
Samuel Bogumił Linde (1771-1841) – językoznawca, bibliotekarz, autor pierwszego słownika języka polskiego
Stefan Żeromski (1864-1925) – pisarz, publicysta prozaik.
Eugeniusz Bodo(1899-1943) – aktor
Karol Wedel(1813-1902) – cukiernik, założyciel firmy Wedel
Stefan Starzyński (1893-1943) – oficer WP, prezydent Warszawy, bohater obrony Stolicy w 1939r.
Józef Piłsudski (1867-1935) – premier Polski, Marszałek Polski, Wódz Naczelny
Franciszek Kleeberg(1888-1941) – generał WP
Wiktor Thommee(1881-1962) – generał WP
Juliusz Rómmel(1881-1967) – generał WP
Władysław Anders(1892-1970) – generał WP (później przeszedł na katolicyzm)
Jerzy Buzek – profesor, premier rządu RP, przewodniczący Parlamentu Europejskiego
Jerzy Pilch – pisarz

Adam Małysz – skoczek narciarski
Halina Młynkowa – piosenkarka
Ewa Farna
 – piosenkarka